55 + reisje 2004 (deel 1)

(foto's staan onder verslagje)

Op woensdagmiddag 2 juni werden de 55+ers van Foudgum om ongeveer 13.00 uur van huis gehaald; totaal 15 mensen. We vertrokken met onbekende bestemming, alleen Hans de Heer, die deze middag had georganiseerd, wist waarheen.

Onze eerste stop was in Janum. Hier bezochten we het kerkmuseum. Het romaanse kerkje was één van de uithoven van het klooster Klaarkamp. Het klooster Klaarkamp werd gesticht rond het jaar 1165 in Rinsumageest en behoorde aan de Orde van de Cisterciënzers en had als uitgangspunt de regels van de Heilige Benedictus, in de soberste en puurste vorm. Er huisden tientallen koormonniken en honderden lekebroeders. Op de uiterst vruchtbare grond rond Janum werden producten verbouwd. Omdat de broeders drie keer per dag naar de kapel moesten om te bidden en de afstand naar Rinsumageest te groot was werd in Janum een kapel gebouwd. Later werd de kapel uitgebreid tot een kerkje. In de tweede wereldoorlog werd het kerkje weer zoveel mogelijk teruggebracht in de oorspronkelijke vorm en werden allerlei stenen voorwerpen uit heel Friesland naar het kerkje gebracht. Hieronder een groot aantal 17e eeuwse sarcofagen. Deze sarcofagen waren gemaakt van rode zandsteen uit Duitsland. Deze sacofagen werden half in de grond gegraven en zakten door hun gewicht (ca. 1500 kg) tot het deksel in de grond. Mensen die 'begraven' werden, werden in deze stenen bak gelegd. Door de samenstelling van de steen restte na 50 dagen nog slechts de botten. Elke familie had een eigen sarcofaag. Was de volgende uit de familie overleden, dan werd het deksel opgetild,  de botten aan de kant geveegd (zgn. bottenvegers) en het lichaam in de sarcofaag gelegd. Men noemde de sarcofaag ook wel spottend 'vlees etende steen'.

Vooral de vrouwen in het gezelschap waren slecht te spreken over de toegangsdeurtje aan de noordkant van de kerk. Vrouwen gingen aan de noordkant naar binnen, de mannen aan de zuidkant. Het verhaal gaat dat sinds de schepping de vrouwen onder invloed zijn van de duivel en daarom gescheiden moesten zijn van de mannen. Tijdens de mis werd deze invloed teniet gedaan. Daarom mochten de vrouwen door de deur aan de zuidkant, samen met de mannen, de kerk verlaten. Maar eenmaal buiten, kwamen ze direct weer onder de invloed van de duivel, waardoor ze bij de volgende kerkdienst weer door het deurtje aan de noordkant naar binnen moesten.

Naast het kerkje staan drie diaconie woningen die weer zijn opgeknapt en ingericht als negentiende eeuwse arbeiderswoningen. Deze zijn te huur. Omdat er één woning leeg stond mochten we ook even een kijkje nemen in één van deze woningen. Klein, met een laag plafond, maar wel voorzien van allerlei 21e eeuw gemak.

Na Janum vertrokken we richting Bolsward. Onderweg werd gespeculeerd waar we naar toe zouden gaan totdat we de parkeerplaats opreden van Sonnema. Hier werden we hartelijk ontvangen met een bakje koffie. Sonnema Berenburg (met één e) is ontstaan in 1860 in Dokkum. Hier ontwikkelde herbergier Fedde Sonnema een uniek recept voor zijn eigen Berenburg, waarin het maar liefst 71 verschillende, zelfgeplukte kruiden verwerkte. De vraag werd echter zo groot dat Fedde onmogelijk zelf de benodigde kruiden kon blijven plukken. Daarom kocht hij deze in bij de Amsterdamse kruidenspecialist Hendrik Beerenburg. Omdat het fabriekje in Dokkum te klein werd ging Fedde samenwerken met de firma Klaas Plantinga uit Boslward. Na een korte DVD presentatie mochten we een kijkje nemen in de productieafdeling. Hier werden 6.000 literflessen per dag, 4 dagen in de week, gevuld.

Toen we terug kwamen in de ontvangstruimte mochten we de Sonnema Berenburg proeven. Hierna konden we nog even langs het winkeltje. Omdat de prijzen aantrekkelijker waren dan in de normale winkel, werd er goed ingekocht. Het moet eerlijk worden gezegd: de flessen bleven onderweg dicht.

Op de terugweg vanuit Bolsward reden we nog even langs een vogelobservatie-hut bij Skrins (in de buurt bij Oosterlittens). Hier werd op de trap van de hut nog even een groepsfoto gemaakt. Na deze duik in de vogelnatuur gingen we weer huiswaarts waar we rond 18.00 gezond aankwamen. Met dank aan Hans de Heer die deze middag voortreffelijk had geregeld.

Foto's (deel 1)

 

Sonnema Berenburg Hans de Heer
De diaconiehuisjes in Janum Het deurtje aan de Noordkant van de kerk te Janum waar de vrouwen door naar binnen moesten
Kees Timmermans en Akke Hoekstra-de Hoop Marieke Timmermans
v.l..n.r: Peter B. van Houten, Rits vd Veen, Pieter Bosch en Akke Hoekstra Op weg naar het kerkje van Janum
op de voorgrond: Pieter Bosch en Rits vd Veen v.l.n.r.: Peter B. van Houten en Kees Timmermans
De productieafdeling van Sonnema Berenburg De productieafdeling van Sonnema Berenburg, op de voorgrond Jetske Reitsma-Bekius
Uitleg over het proces in de hal v.l.n.r.: Rits vd Veen en Pieter Bosch
Mariek Timmermans v.l.n.r.: Jannie vd Veen en Jetske Reitsma
Joukje Hiemstra v.l.n.r.: Tineke Rosier en Akke Hoekstra
Herre Reitsma Peter B. van Houten bij de kruiden
Peter B. van Houten ruikt eerst even Je mag kiezen, Berenburg, een mix of een likeur. Eerst maar een Berenburg.

naar volgende pagina